
Бүген Казан шәһәрендә Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 81 еллыгын билгеләп үтәләр. Казан гарнизоны гаскәрләренең Меңьеллык мәйданында тантаналы йөреше бәйрәмнең төп вакыйгасына әверелде. Парадта хәрби хезмәткәрләр, курсантлар, көч структуралары вәкилләре, хәрби уку үзәкләре студентлары катнашты. Трибуналарда Татарстан рәисе Рөстәм Миңнеханов, Татарстан Республикасы Дәүләт Киңәшчесе Минтимер Шәймиев, Татарстан Республикасы премьер-министры Алексей Песошин, Казан мэры Илсур Метшин, Бөек Ватан сугышы ветераннары һәм башка мәртәбәле кунакларны күрергә була.
Кирмән курантлары ун тапкыр суккач, Казан гарнизоны гаскәрләренең тантаналы йөрешенең рәсми өлеше башланды. Александр Александровның «Священная война» («Изге сугыш») җыры көенә Меңьеллык мәйданына Россия Федерациясе, Татарстан Республикасы дәүләт флаглары һәм Җиңү Байрагы кертелде.
Бөек Ватан сугышы бөтен ил өчен авыр сынау булган. Татарстаннан фронтка 700 мең кеше киткән, һәр икенчесе өйләренә әйләнеп кайтмаган. Сугыш елларында Казанда 70тән артык предприятие ачылган, тәүлек буе сугыш җиһазлары һәм фронт өчен кирәк-яраклар җитештерелгән. Татарстанда 2026 елны Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы дип игълан итү очраклы түгел.
Зур экраннарда Мәскәүдәге Кызыл мәйданнан Җиңү Парадының турыдан-туры тапшыруы алып барылды. Тантанада катнашучыларга Россия Президенты Владимир Путин мөрәҗәгать итте.
«Сезне Җиңү көне белән, безнең изге, якты һәм иң мөһим бәйрәмебез белән котлыйм! Без аны горурлык хисе һәм илебезгә карата мәхәббәт белән билгеләп үтәбез. Безнең уртак бурычыбыз – киләчәктә дә Ватаныбызны һәм аның мәнфәгатьләрен яклау. Җиңүчеләрнең бөек буынына ихлас рәхмәтебезне җиткерәбез, – дип ассызыклады Россия Президенты Владимир Путин. – Без Җиңү солдатларының васыятьләрен һәм мирасын хөрмәтлибез. Ватанны кайгырту, аның турында кайгыру бөтен илебезне, бөтен Россия халкын берләштерә, ә Бөек Ватан сугышы вакыйгалары, аның чын тарихы, чын геройлары турындагы хәтерне саклау – безнең намус эше. Без Совет халкының батырлыгын – фашистларны тар-мар итүгә нәкъ менә аның хәлиткеч өлеш кертүен, үз илен коткаруын, дөньяны коткаруын, рәхимсез явызлыкка чик куюын, Гитлер Германиясе каршында капитуляция ясаган, аның җинаятьләрендә буйсынучан катнашучыларга әверелгән дәүләтләргә суверенитет кайтаруын һәрвакыт истә тотачакбыз» – дип йомгаклады Президент.
Президент фаҗигале дата – 1941 елның 22 июне турында аерым искә төшерде. Быел Бөек Ватан сугышы башлануга 85 ел тула. Дәүләт башлыгы сүзләренчә, нацистлар Германиясе СССР территориясен басып алу гына түгел, мәдәниятне, тарихи мирасны һәм күпмилләтле совет халкын юк итүне дә планлаштырган.
Сугыш елларында һәлак булганнарны бер минут тынлык белән искә алдылар.
Казанда Татарстанның халык артистлары Эльмира Кәлимуллина һәм Филүс Каһиров башкаруында Россия Федерациясе һәм Татарстан гимны яңгырады.
Татарстан рәисе Рөстәм Миңнеханов ветераннарга һәм республика халкына котлау сүзе белән мөрәҗәгать итте.
«Кадерле фронтовиклар һәм тыл хезмәтчәннәре, Казан гарнизоны хәрбиләре, парадта катнашучылар, Хөрмәтле татарстанлылар! Сезне чын күңелдән Бөек Ватан сугышында Җиңүнең 81 еллыгы белән котлыйм. Буыннар алмашына, әмма Җиңү көне хаклы рәвештә илебезнең төп бәйрәме булып кала. Елдан-ел без бу истәлекле көннең тарихи әһәмиятен, бабаларыбызның батырлыгының кыйммәтен аңлыйбыз. Сугыш һәр гаиләгә кагылган, шуңа күрә миллионлаган ватандашларыбызның гомере бәрабәренә яуланган Бөек Җиңү безгә бик кадерле», – диде Татарстан Республикасы рәисе Рөстәм Миңнеханов.
Рөстәм Миңнеханов республиканың гомуми җиңүгә керткән өлешен аерым ассызыклады. Аның сүзләренә караганда, Татарстанлылар Бөек Ватан сугышы фронтларында сугышкан, ә тылда республика халкы заводларда, предприятиеләрдә һәм авыл хуҗалыгында фидакарь хезмәт куйган, армияне барлык кирәкле әйберләр белән тәэмин иткән. Татарстан рәисе билгеләп үткәнчә, нәкъ менә солдатларның батырлыгы һәм миллионлаган кешеләрнең көндәлек хезмәте нәтиҗәсендә ил җиңүче була алган.
«Совет халкының батырлыгы беркайчан да онытылмаячак. Хөрмәтле татарстанлылар! Җиңүчеләр буынының батырлыгы һәм сыгылмас ихтыяр көче – яңа геройларыбыз, махсус хәрби операциядә катнашучылар өчен иң яхшы үрнәк. Безнең сугышчылар Россия Федерациясе Кораллы Көчләре Баш хәрби җитәкчесе Владимир Владимирович Путин җитәкчелегендә ата-бабаларыбызның Ватанны саклау буенча изге эшен дәвам итәләр», – дип ассызыклады Рөстәм Миңнеханов.
Татарстан Рәисе аерым искә төшергәнчә, 2026 ел республикада Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы дип игълан ителде. Әлеге карар җиңүчеләр буынына, хезмәт кешеләренә һәм гомерләрен ватанга һәм туган якка хезмәт итүгә багышлаган һәркемгә хөрмәт күрсәтү йөзеннән расланды.
«Җиңү, элеккечә үк, безнең кулда булачак, дип ышанабыз. Ватанны саклаучыларның һәм тыл хезмәтчәннәренең барлык буыннарына хөрмәт йөзеннән 2026 ел Татарстан Республикасында Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы дип игълан ителде. Без үз тарихыбыз һәм үзләрен җәмгыятькә, туган якка хезмәт итүгә багышлаган һәм республикабызны данлаучы кешеләр белән горурланабыз. Кадерле ветераннар, фронтовиклар һәм тыл хезмәтчәннәре! Бу бәйрәм көнендә сезгә нык сәламәтлек, иминлек, күңел күтәренкелеге һәм озын гомер телим. Бөек Ватан сугышы геройларына дан! Җиңү Көне Белән! Ура!», – дип белдерде Рөстәм Миңнеханов.
Марш тавышлары астында Казан югары танк команда училищесы башлыгы генерал-майор Виталий Герасимов парад хәрби җитәкчесе полковник Виталий Совинның докладын кабул итте, шуннан соң парад исәп-хисапларын әйләнеп чыкты һәм хәрбиләрне Җиңү көне белән котлады.
Тантаналы йөреш махсус хәрби операциядә катнашканы өчен Батырлык ордены белән бүләкләнгән, Казан югары танк команда училищесы курсанты Вадим Гусевның Җиңү Байрагын алып баруы белән ачып җибәрелде.
Мәйдан буйлап сугыш еллары формасындагы хәрби хезмәткәрләр, Казан танк училищесы офицерлары һәм курсантлары, Эчке эшләр министрлыгы, Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы, Җәзаларны үтәү федераль хезмәте идарәсе, Татарстан таможнясы хезмәткәрләре, Казан югары уку йортларының хәрби уку үзәкләре студентлары, патриотик оешмалар, Десантчылар берлеге һәм Чик сакчылары берлеге вәкилләре саф адымнары белән узды.
Тамашачыларның аерым игътибарын «Авторетроклуб-21» төбәк иҗтимагый оешмасы җәлеп итте. Совет еллары автомобильләре колоннасы парадның чын бизәгенә әверелде – сугыш һәм сугыштан соңгы чорны искә төшерде.
Быел Меңьеллык мәйданында узган тантаналы вакыйгада хәрби техника катнашмады, әмма тамашачылар Җиңү көненә оештырылган махсус күргәзмәсендә легендар сугышчан машиналарны карый алды. Мәйданчыкта Бөек Ватан сугышы елларында Җиңү яулаган техника, шулай ук коралларның заманча үрнәкләре күрсәтелде. Күргәзмәдә барлыгы 13 берәмлек техника урнаштырылган.
Казан гарнизоны гаскәрләренең тантаналы узышыннан соң, Казан һәм Татарстан Республикасы хезмәт коллективлары парадны дәвам итте. «Марш энтузиастов» («Энтузиастлар маршы»), «Марш физкультурников» («Физкультурачылар маршы») һәм «Марш веселых ребят» («Шат күңелле егетләр маршы») кебек атаклы совет маршлары астында мәйдан буйлап төрле һөнәр ияләре: мәгариф, медицина, сәнәгать, мәдәният һәм спорт хезмәткәрләре үтте. Нәкъ менә шушы кешеләргә бәйрәм программасының аерым бүлеге багышланган иде, чөнки халыкның хезмәте ярдәмендә ил җиңеп чыга алган.
2026 елда Татарстанда игълан ителгән Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елына багышланган зур театральләштерелгән күренеш Меңьеллык мәйданында Җиңү парадының аерым мәгънәле өлеше булды. Аның төп темасы итеп фронтовикларның батырлыгын һәм Бөек Ватан сугышы елларында тылда җиңү яулаучыларның фидакарь хезмәтен сайлаганнар.
Мәйданда Татарстан Дәүләт җыр һәм бию ансамбле, «Казан» бию ансамбле, шоу-театрлар һәм хореография студияләре чыгыш ясады. Бәйрәм чарасында йөзләгән артист, музыкант һәм волонтер катнашты.
Тамашаның аерым өлеше Советлар Союзы Герое, шагыйрь Муса Җәлилгә багышланган иде. Сәхнәдән аның батырлык, ныклык һәм Ватанга мәхәббәт турында шигырьләре яңгырады. Илһам Шакиров музыкасына «Жырларым» вокаль-бию композициясен Казан гарнизонының җыелма хәрби оркестры һәм Казанның җыелма хоры башкарды.
Аннары мәйданга балалар хәрби-патриотик оешмаларында катнашучылар – яшь армиячеләр, кадетлар, «Первые» («Беренчеләр») хәрәкәте, «Воин» («Сугышчы») үзәге вәкилләре, мәктәп укучылары һәм студентлар чыкты. Эпилогның йомгаклау өлешенең темасы халыклар дуслыгы һәм күпмилләтле илнең бердәмлеге булды. «Широка страна моя родная» («Минем илемнең киңлеге») композициясе астында мәйдан киңлеген акрынлап Идел буе халыклары костюмнарындагы йөзләгән артист һәм волонтерлар тутырды.
Театральләштерелгән күренешнең кульминациясе «День Победы» («Җиңү көне») легендар җырын башкару булды. Аны бергәләп хәрби оркестр, Казан хоры, артистлар һәм бәйрәм чарасында катнашучылар башкарды. Бу вакытта Казан Кремле янындагы тау битендә гаять зур җиңү байрагы, Россия һәм Татарстан флаглары җәелдерелде. Әлеге җыр меңләгән тамашачыны җиңүчеләр буыны батырлыгы белән горурлану һәм хезмәт кешеләренә хөрмәт хисендә берләштерде.
Меңьеллык мәйданында бәйрәм чаралары кичен 19:00 сәгатьтә башланачак зур концерт программасы белән дәвам итәчәк. Казан халкы һәм кунаклары өчен Татарстан Республикасының танылган артистлары, сәнгать осталары, танылган яшь башкаручылары һәм шәһәрнең иң яхшы иҗат төркемнәре һәм Казанның «Җырлы биюле Казан» җыелма хоры чыгыш ясаячак.
Җиңү көненә багышланган бәйрәм 22:00 сәгатьтә Казансу елгасы сулык мәйданы өстендә салют белән тәмамланачак.