Ирек Фәйзуллин, Рөстәм Миңнеханов һәм Илсур Метшин Кабан күле яр буен төзекләндерүнең өченче чиратындагы беренче өлешен ачты

Бүген, Шәһәр һәм Татарстан Республикасы көне алдыннан, Казанда зур вакыйга узды: Түбән Кабан күле яр буен төзекләндерүнең өченче чираты ачылды. Эшләрнең беренче этабы тәмамлану нәтиҗәсендә күл тирәли җәяү йөрү маршруты тулысынча ялганып бетте – хәзер аның гомуми озынлыгы биш чакрымга җитте. Моннан тыш, яңа яр буенда әлеге җирлекне алга таба үстерү планнарын да күрсәттеләр, бу эшләр 2027 елда дәвам итәчәк. Биредәге төп яңалыкларның берсе – Сбер ярдәме белән күлдә ясалачак төсле-музыкаль фонтан булачак. Бу мөһим вакыйганы карарга мәртәбәле кунаклар килде: тантаналы ачу тамашасында Россиянең төзелеш һәм торак-коммуналь хуҗалык министры Ирек Фәйзуллин, Татарстан Республикасы рәисе Рөстәм Миңнеханов, Татарстан рәисе администрациясе җитәкчесе Әсгать Сәфәров, Татарстанның төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры Марат Айзатуллин, Казан мэры Илсур Метшин һәм башкалар катнашты.

Яңа участоктан күл тирәли бердәм йөрү сукмагына кадәр – яңартылу эшләренең нәтиҗәсе

Бүген ачылган өченче чиратның беренче этабы Түбән Кабан күле яр буен күпеллек төзекләндерү эшенең йомгаклау өлеше булды. Шиһабетдин Мәрҗани урамы буйлап үтүче якынча 1,5 чакрымлы яңа участок моңа кадәр төзелгән иҗтимагый киңлекләрне күл тирәли бердәм ял итеп йөрү сукмагына берләштерә.

Ярның табигый калкулыклары аркасында яңа участокны өске һәм аскы дәрәҗәләргә бүлү аның төп үзенчәлегенә әйләнде. Яр буеның өске өлеше Иске Татар бистәсенең тарихи төзелеше белән тыгызрак бәйләнгән, ә аскы җәяү йөрү юлы төзекләндерүнең алдагы чиратларын дәвам итә. Бу төрле дәрәҗәләр үзара баскычлар, пирслар һәм күзәтү мәйданчыклары белән тоташтырылган.

Шул ук вакытта әлеге проект табигый мохиткә мөмкин кадәр азрак кагылуны күздә тоткан. Җәяү йөрү юлының зур өлеше – 5,6 мең квадрат метрдан артыгы – турыдан-туры су өстендә ясалган. Киңлекнең ярга чыккан урыннарында, үсеп утыручы таллар астында, табигый бүрәнәләрдән ясалган җиһазлар белән тулыландырылган өч тыныч ял зонасы төзелгән.

Күзәтү мәйданчыклары, амфитеатр һәм су өстендәге йөрү юлы: төзекләндерүнең өченче чираты үзенчәлекләре

Шиһабетдин Мәрҗани һәйкәле янында гранит баскыч салынган, ул яңа өлешне моңа кадәр төзекләндерелгән территория белән тоташтыруны тәэмин иткән.

Фатыйх Кәрим һәм Күнче урамнары арасындагы участокта ял итү сәкеләре урнаштырылган киң агач түшәмә барлыкка килгән.

Монда ук Күнче урамы янында, амфитеатрлы күзәтү мәйданчыгы ачылган. Бу урын бер үк вакытта ял итү ноктасы да, шәһәр үзәгенә һәм Кабан күленең су өслегенә соклану мәйданы да булып тора. Яңа күзәтү мәйданчыгының тагын берсе КСКа урамы янында урнашкан. Ул махсус корычтан эшләнеп, таллар арасындагы табигый мохиткә сыешлы итеп урнаштырылган. Күрү мөмкинлеген чикләмәс өчен, биредә пыяла коймалар кулланылган.

Күнче һәм Әхтәмов урамнары арасындагы аскы җәяү йөрү юлы бормалы итеп эшләнгән. Әлеге чишелеш йөрү сукмагын тагын да күз явын алырлык итәргә һәм агач түшәмә белән яр арасында су үсемлекләре үссен өчен кирәкле киңлекне сакларга мөмкинлек биргән.

Иң зур яңа мәйданчык Галиәсгар Камал исемендәге театрның яңа бинасы каршындагы күзәтү зонасы булды. Аның мәйданы якынча 2,5 мең квадрат метр тәшкил итә һәм 1 250 кешегә кадәр сыйдыра. Киләчәктә бу җирдән төсле-музыкаль фонтанга төп күренеш ачылачак.

Фәткуллин урамы янындагы участокта таллар астында гранит түшәлгән йөрү сукмагы һәм тулаем бүрәнәләрдән эшләнгән эскәмияләр пәйда булган. Шәһәрнең бу өлешендәге тарихы белән бәйле тагын бер урын – Плетенев мунчалары янындагы гранит баскыч. Аның баскычлары ярның табигый төзелешенә сыендырылган, ә төзекләндерүдә кулланылган ташлар белән үләннәр бу урынның үткәнен искә төшереп тора.

Шулай ук Зәйни Солтан һәм Фәткуллин урамнарында, Нурсолтан Назарбаев урамындагы күпер янында баскычлар һәм терәк диварлар салынган. Алар яр буеның төрле дәрәҗәләрен үзара тоташтыруны тәэмин иткән һәм аскы җәяү йөрү юлына төшү дә уңайлыракка әйләнгән.

Су буендагы шәһәр тормышы үзәге

Яңа җәяү йөрү урыннары белән беррәттән, яр буе территориясендә яңа хезмәтләр күрсәтү өчен дә нигез салынган. Яр буеның башында, Камал театрының иске бинасы янында барлыкка килгән күпфункцияле үзәктә туристлар, шәһәр халкы һәм спортчылар өчен махсус урыннар күздә тотылган.

Биредә шәһәрнең туризм үзәге һәм сувенирлар кибете эшләве ниятләнә, анда экскурсияләр турында мәгълүмат алырга һәм аудио-роликлы белешмәлекләр сатып алырга мөмкин булачак. Шәһәр халкы өчен ял итү урыннары, кәһвәханә, шулай ук кино карау, лекцияләр һәм очрашулар уздыру өчен экранлы мәйданчык каралган. Йөгерүчеләр һәм башка спортчылар өчен аерым шартлар тудырыла – биредә кием алыштыру бүлмәләре, саклау шкафлары һәм юыну урыннары ясала.

Димәк, өченче чират җәяү йөрү юлының дәвамы гына түгел, ә ял итү, спорт, мәдәният һәм туризм өчен барлык шартлар күлнең табигый мохите белән берләштерелгән яңа күпфункцияле иҗтимагый киңлеге дә булып тора.

Яр буеның яшел бизәге һәм табигый матурлыгы

Төзекләндерүнең аерым бер өлеше булып территорияне киң колачлы яшелләндерү тормышка ашырылды. Проект кысаларында яр буенда утыртылган бизәлеш үсемлекләре белән табигый мохитне үзара үреп баручы бердәм яшел киңлек булдырылды.

Өченче чиратның үсемлекләр утырту планы барлыгы 92 меңнән артык үсемлекне күздә тота. Бу планга 586 агач, 6,6 меңнән артык зур һәм 12,7 мең кечкенә куак, 12 меңнән артык күпеллек чәчәк, 5 меңгә якын язгы чәчәк, 35 мең кыяклылар һәм 20 меңнән артык су үсемлеге кергән. Исемлеккә кергән үсемлекләрнең зур өлеше беренче этап кысаларында утыртылды, әмма яшелләндерү буенча калган эшләр киләсе елда дәвам итәчәк.

Судагы тамашада – татар тарихы: киләсе елда Кабан күлендә могҗизалы фонтан пәйда булачак

Мәртәбәле кунакларга әлеге җирлекне алга таба үстерүнең чираттагы этабын да тәкъдим иттеләр, аны 2027 елда тормышка ашыру планнары бар. Төп объект Түбән Кабан күле су дөньясында Сбер белән берлектә ясалачак мультимедиалы фонтан булачак.

Фонтан зурлыгы 133кә 40 метр булган гаять зур йөзүче корылма буларак проектланган. Уртадагы төп су агымының биеклеге 70 метрга җитәчәк, ә калган агымнарның югары нокталары 10нан 40 метрга кадәр үзгәреп торачак. Корылма фонтанны төрле рәвешләрдә кулланырга мөмкинлек бирәчәк: бу – гади көндезге режимда эшләүче дә, төсле-музыкаль һәм видеосурәтләр төшерүче дә күпфункцияле җайланма.

Киләчәк объектның нигезендә мәдәни эчтәлек аерым урын алып тора. Татар мәдәнияте, республика тарихы һәм гореф-гадәтләре белән бәйле махсус күренешләр булдыру күздә тотыла. Милли бизәкләрне фонтанның тышкы эшләнмәсендә дә кулланырга ниятлиләр – аерым алганда, аның төзелешендә татарның милли «Хаситә» бизәге чагылыш табарга мөмкин.

Фонтанның кичке программасы атна көненә карап үзгәрәчәк. Гади режимда ул музыкасыз эшләячәк, вакыт-вакыт су сурәтләрен генә алыштырып торачак. Эш көннәрендә музыкаль әсәрләр кабызу, ә ял көннәрендә су тамашалары белән киңәйтелгән программа тәкъдим итү каралган. Әлеге тамашаларның һәрберсен Татарстан мәдәниятенә, тарихына һәм гореф-гадәтләренә багышлау күздә тотыла. Төнлә фонтан сүндереләчәк, ә атнага бер көнне техник яктан тикшерү һәм тәптипкә китерү өчен калдырачаклар.

Алыштыргысыз фонтан өчен нигез корылган. Төзекләндерүнең беренче этабы кысаларында 264,5 квадрат метр мәйданлы технологик бина салынган, шулай ук объектны электр челтәрләренә тоташтыру каралган. Шуннан тыш, яр буендагы яңа төп күзәтү мәйданчыкларының берсе башта ук әлеге фонтанга каратып ясалган һәм ул су тамашаларын карау өчен төп урыннарның берсе булачак.

Фонтан корылмасын тантаналы ачу очрашуы якынча 2027 елның 30 августына планлаштырылган.

Яңа яр буенда «Татарстанда җәй» тантанасы

Яңа биләмәләрнең ачылышы «Татарстанда җәй» фестиваленең ике көнлек зур программасы белән дәвам итте. Әлеге яңа ял урыны бер мәлдә театр тамашалары, татар мәдәнияте, заманча сәнгать, лекцияләр, тарихи сәяхәтләр, спорт һәм музыкаль вакыйгалар мәйданына әйләнде. Биредә татар мәдәнияте һәм дизайнының «Печән базары» фестивале дә үз программасын тәкъдим итте. Шиһабетдин Мәрҗани урамында зур ярминкә, балалар мәйданчыгы, музей һәм күргәзмә проектлары эшләде, спектакльләр, лекцияләр, очрашулар, музыкаль чаралар узды.

Ачылыш көннәрендә яр буенда Кабан күле тарихына, татар китап нәшриятенә, Габдулла Тукайга һәм күлнең әдәбияттагы сурәтенә багышланган тарихи сәяхәтләр, судагы күңел ачулар һәм музыкаль тамашалар оештырылды.