И.Метшин: «Кабан күле яр буенда 300 агач утыртылды инде, ә барлыгы 600гә якын эре агач үсәчәк»

Кабан күленең Мәрҗани урамы буйлап баручы яңа төзекләндерелә торган яр буенда белгечләр 304 агач утырткан. Биредә шомырт, тал, өрәңге, нарат һәм башка төрле үсентеләр яшеллек бирәчәк. Калган 282 агач бер ай эчендә утыртылып бетәчәк. Шулай итеп, өченче чират яшел агачлар саны буенча алдагы барлык чорларны уздырып җибәрәчәк — монда барлыгы 586 эре агач тамыр җәячәк. Моңа кадәр иң күп яшеллек Г.Камал исемендәге яңа театр бинасы тирәсендә оештырылган иде — анда 530 агач утыртылган.

«Түбән Кабан күле яр буе — безнең иң әһәмиятле һәм яраткан проектларыбызның берсе. 2015 елда бу эшне башлап кына җибәргәндә, бу урынның ничек үзгәрәчәген күз алдына китерүе дә авыр иде. Бүген исә яр буе казанлыларның да, шәһәр кунакларының да җәлеп итүче ял мәйданына әйләнде. Хәзерге вакытта соңгы участокта эшләр кайный, объектның әзерлеге 80 процентка җитте. Кабан күле яр буенда 300 агач утыртылды инде, ә барлыгы 600гә якын эре агач үсәчәк — бу яр буен төзекләндерү тарихында агач саны буенча абсолют рекорд булып тора. Киләсе елда без өске йөрү сукмагын төзеп бетерәчәкбез һәм күл тирәсендә бердәм иҗтимагый киңлек булдырачакбыз. Шулай итеп, Казанның төп яшел зоналарының берсен үзгәртү буенча күпьеллык олы проект тәмамланачак, ә шәһәребез илдәге иң яхшы ял паркларының берсенә ия булачак», — дип белдерде Казан мэры Ильсур Метшин.

Дендроплан нигезендә, биредә барлыгы 92 меңнән артык төрле үсемлек утыртылачак. Эре агачлардан тыш, төзекләндерелә торган участокта 6,6 мең зур һәм 12,8 мең кечкенә куак, 12,2 мең күпьеллык чәчәк, 35 мең кыяклы үсемлек, 5 мең язын чәчәк атучы гөл, шулай ук 20,6 мең су үсемлеге тамыр җәячәк. Автоматик су сиптерү системасын корып бетерүгә, август башында белгечләр куаклар һәм күпьеллык үсемлекләрне утыртуга керешәчәк.

Гомумән алганда, Кабан күле яр буен яшелләндерү — Россия күләмендәге иң зур һәм күләмле проектларның берсенә әверелде.

Проект авторлары уйлавынча, дендроплан декоратив бизәлешне табигатьнең үз матурлыгы белән бергә берләштерә. Монда төп басым Татарстан климатында яхшы кышлый торган җирле үсемлекләргә ясала. Чәчәк атучы зоналарның үзәгендә декоратив алмагач торачак. Аны канәфер, миләш, төрле таллар, каштан, өрәңге, сазлык үләне, балан, гөлҗимеш, спирея, кизил куагы һәм күперчек тулыландырачак. Табигый яр буе ландшафтын булдыру өчен кыяклы һәм су үсемлекләренә — яр буе күрәненә, шүрәле үләненә, баллы кычытканга, җан үләненә һәм башка төрләргә аерым игътибар бирелә.

Яр буеның төсләр палитрасы ике катлы җылылыкка нигезләнә. Күз явын алып чәчәк атачак өлешләрдә алмагач, канәфер, миләш һәм спиреяның язын туа торган ачык алсу һәм ак төсләре хуҗа булачак. Ә менә табигый яшеллек зоналарында тынычлык өстенлек итә: тал, сазлык үләне, шомырт, кызылтал һәм өрәңге яфракларының яшел-соры-коңгырт төсләре табигатьнең үз кочагын хәтерләтәчәк.

Тышкы төзекләндерү комитетыннан хәбәр итүләренчә, яшелләндерү белән беррәттән, пирсның агач идәнен җәю, коймалар урнаштыру, яр буена һәм күзәтү мәйданчыкларына төшә торган баскычлар ясау эшләре дәвам итә. 

Яр буен төзекләндерүнең өченче чиратындагы беренче этапны 30 августка кадәр тәмамлау планлаштырыла.

Искәртеп узабыз, Кабан күле яр буен төзекләндерү тарихы якынча 13 ел элек башланып китте. Беренче яңартулар 2013 елда Иске Татар бистәсен яңадан торгызу кысаларында Мәрҗани урамының бер өлешенә кагылды. 2015 елда Кабан күле яр буйларын үстерү концепциясенә бәйге игълан ителде һәм анда «Эластик тасма» проекты җиңү яулады. 2016 елда Г.Камал исемендәге театрдан алып «Планета Фитнес» бинасына кадәр булган төзекләндерүнең 1 чакрымлык беренче чираты башланды. Биредә күзәтү мәйданчыгы, җәяүлеләр юллары һәм суны үсемлекләр ярдәмендә чистарта торган корылмалар төзелде.

2020 елда икенче чират эшләре тәмамланды. Ул вакытта Һади Такташ урамы (Назарбаев урамына кадәр) һәм Камал театрының иске бинасы тирәсендә Мәрҗани урамы яңартылды.

2026 елда Шиһабетдин Мәрҗани һәйкәленнән алып Нурсолтан Назарбаев урамына кадәр сузылган 1,5 чакрымлык соңгы өлештә төзелеш эшләре башланды. Бүгенге көндә объектның әзерлеге 80 процентка җитте. Коймалы агач идәннәрнең яртысыннан артыгы җәелгән, гранит түшәү эшләре һәм баскычлар кую дәвам итә. Шул ук вакытта Кәрим Тинчурин исемендәге театр бинасы янында күпфункцияле үзәк төзелә. 

Киләсе елда исә өске йөрү сукмагы ясау, күзәтү мәйданчыклары челтәрен киңәйтү, тагын да зуррак яшелләндерү эшләре һәм Мәрҗани урамы буйлап бердәм иҗтимагый киңлек булдыру күздә тотыла.

Түбән Кабан күле тирәсендәге өченче чират тәмамлану белән, шәһәребездә Казанның иң зур ял һәм табигать зоналарының берсен үзгәртү буенча күпьеллык олы проектка уңышлы нокта куелачак. Бу исә шәһәрлеләр һәм туристлар өчен иң яраткан урыннарның берсен тагын да уңайлырак, күркәмрәк һәм җанлырак ял мохитенә әйләндерәчәк.